Formy odlewnicze

Forma odlewnicza to narzędzie z wnęką o kształcie przyszłego odlewu, którą wypełnia się ciekłym metalem. Po zakrzepnięciu metalu formę jednorazową się rozbija, a formę trwałą otwiera i używa ponownie. Rodzaj formy decyduje o dokładności i jakości powierzchni odlewu, koszcie oprzyrządowania i opłacalnej wielkości serii.

Rodzaje form odlewniczych

Formy jednorazowe wymagają modelu, który odwzorowuje kształt odlewu w masie formierskiej. Formy trwałe – kokile z żeliwa lub stali i formy ciśnieniowe – są droższe w wykonaniu, ale przy większej serii koszt formy rozkłada się na wiele odlewów.

Z czego składa się forma odlewnicza

• Wnęka formy – odwzorowuje kształt odlewu, powiększony o skurcz metalu i naddatki na obróbkę.
• Płaszczyzna podziału – miejsce, w którym formę się otwiera; jej położenie wpływa na wyjęcie modelu lub odlewu i na ślady na odlewie.
• Rdzenie – tworzą otwory i wewnętrzne przestrzenie odlewu; w formie osadza się je w znakach rdzeniowych.
• Układ wlewowy – kanały, którymi metal wpływa do wnęki: zbiornik wlewowy, wlew główny, belka i wlewy doprowadzające.
• Nadlewy i odpowietrzenia – nadlewy uzupełniają metal kurczący się podczas krzepnięcia, a odpowietrzenia odprowadzają powietrze i gazy.
• Pochylenia odlewnicze – niewielkie skosy ścian, dzięki którym model albo odlew łatwo wychodzi z formy.
• Pokrycia – powłoki ochronne na powierzchni formy i rdzeni, które poprawiają jakość powierzchni odlewu i chronią formę.

Jak powstaje forma piaskowa, a jak kokila

1. Forma piaskowa – masę formierską dozuje się do skrzynek formierskich i zagęszcza wokół modelu. Po wyjęciu modelu wkłada się rdzenie wykonane w rdzennicach i składa formę. W naszej odlewni masa jest mieszana, dozowana i zagęszczana automatycznie, a w części form stosujemy masy samoutwardzalne i termoutwardzalne.
2. Kokila – projektuje się ją w systemie CAD, obrabia na maszynach CNC, a przed odlewaniem pokrywa powłoką ochronną i podgrzewa do temperatury pracy. Otwory i podcięcia odlewu kształtują rdzenie metalowe lub piaskowe.

Formy do odlewów aluminiowych w naszej odlewni

Modele, rdzennice i kokile wykonujemy we własnej modelarni (przy części projektów – z zaufanymi partnerami), a formy piaskowe – we własnej formierni. Modelarstwo odlewnicze to nasza rodzinna tradycja od 1950 roku. Do dużych serii robimy modele stalowe, do krótkich serii i prototypów – drewniane lub żywiczne. Pracujemy w systemach CAD/CAM, na maszynach CNC i z użyciem druku 3D; wykonanie oprzyrządowania trwa zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Formy do odlewania ciśnieniowego obrabiamy na własnych maszynach CNC.

Więcej: modele i formy odlewnicze, technologie odlewnicze, odlewanie kokilowe, odlewanie piaskowe i odlewanie ciśnieniowe.